AFP cho hay lực lượng của Hội đồng Chuyển giao Quốc gia (NTC) đã kiểm soát được toàn bộ thị trấn Qasr Abu Hadi, nơi đại tá Moammar Gadhafi chào đời trong một chiếc lều của dân du mục vào năm 1942. Khi đó, thị trấn thuộc thành phố Sirte vẫn còn là một ngôi làng nhỏ bé giữa sa mạc. Đây là thắng lợi mới nhất của binh sĩ NTC, khi họ ngày một tiến gần tới trung tâm thành phố Sirte, nơi những người thuộc phe trung thành với nhà lãnh đạo bị lật đổ đang cố thủ.
 |
| Lính NTC ăn mừng tại Qasr Abu Hadi. Ảnh: AFP |
Một binh sĩ NTC có tên Ali Awaz cho biết tàn quân của Gadhafi vẫn còn rải rác quanh Qasr Abu Hadi và đang cố gắng mở đường máu. "Họ đang chiến đấu vì mạng sống của chính mình, chứ không phải vì bất cứ hệ thống hay mục tiêu nào khác", Awaz nói.
Thị trấn Qasr Abu Hadi trở nên giàu có dưới thời ông Gadhafi, người con nổi tiếng nhất của thị trấn này. Bao quanh Qasr Abu Hadi là những biệt thự lớn nằm trong những khu phức hợp kín cổng cao tường. Những biệt thự này hiện hầu hết ở trong tình trạng trống không vì những người chủ của chúng đã tháo chạy từ lâu. Tuy nhiên, vẫn còn một số gia đình cố bám trụ trong các ngôi biệt thự vì sự an toàn của chính họ, do lo ngại bị lính NTC trả thù.
 |
| Bản đồ Sirte cho thấy các vị trí quan trọng trong thành phố này. Đồ họa: Microsoft |
"Chúng tôi bị kẹt giữa làn đạn. Người của Gadhafi trốn trong trang trại của chúng tôi trong khi lính chính phủ mới nã pháo từ phía bên kia", một người dân Qasr Abu Hadi nói. "Hai ngày trước, một gia đình 5 người sống ở căn nhà kế bên nhà tôi đã thiệt mạng khi một quả tên lửa bay trúng nhà của họ. Chúng tôi không biết ai bắn quả tên lửa này." Người dân giấu tên còn cho biết rằng có khoảng 30 gia đình đang trốn trong biệt thự của ông ta, nhưng từ chối tiết lộ tên cũng như những thông tin liên quan.
Cuộc nổi dậy của NTC bùng phát hồi tháng 2 tại Benghazi, thành phố lớn thứ hai của Libya. Lực lượng chống Gadhafi sau đó được hỗ trợ bằng các đợt không kích của liên quân NATO nhằm vào những cơ sở quân sự của chế độ Gadhafi. Binh sĩ NTC hôm 20/8 tiến vào được thủ đô Tripoli, dẫn tới việc ông Gadhafi và những nhân vật thân cận phải rút chạy. Tung tích của nhà lãnh đạo bị lật đổ hiện vẫn chưa rõ ràng.
Nhật Nam
Năng lượng dồi dào của tuổi trẻ ngày nay dường như không được đặt đúng lúc đúng chỗ, khi mà sức mạnh tập thể không được sử dụng cho những hữu ích xây dựng cuộc đời. Trách nhiệm của gia đình, xã hội và cả truyền thông là điều không thể phủ nhận!
Những vụ án tuổi teen
Theo thống kê của Cục Cảnh sát Điều tra tội phạm về trật tự xã hội (Bộ Công an), thời gian gần đây, số vụ án mạng do trẻ vị thành niên thực hiện đang có chiều hướng gia tăng với hàng chục nghìn vụ mỗi năm. Tội phạm thường ở độ tuổi từ 16 đến 18.
Còn tại Hà Nội, theo thống kê của Công an TP, trong năm 2010, lực lượng công an đã điều tra, khám phá 222 vụ án gồm 348 đối tượng phạm tội trong lứa tuổi vị thành niên. Điều đáng nói là trẻ phạm tội thường là cả một nhóm hoặc bị kẻ xấu xúi giục, hoặc học theo những hành động của game bạo lực và internet.
Ngày 22/9, nguồn tin từ đội CSĐT tội phạm về TTXH, công an quận 9, TP.HCM xác nhận, cơ quan này đang điều tra làm rõ về một vụ thiếu nữ 15 tuổi bị một nhóm sinh viên hãm hiếp tập thể. Liên quan đến vụ án, hiện công an quận 9 đã ra quyết định bắt giữ khẩn cấp 3 đối tượng đều là sinh viên của một số trường tại làng đại học Thủ Đức. Nạn nhân là em H.T.V (SN 1996).
Ngày 15/9, tin từ Công an huyện đảo Phú Quý (Bình Thuận) cho biết sau một tuần bắt khẩn cấp 12 nghi can hiếp dâm tập thể bạn gái, cơ quan điều tra đã phát hiện thêm hai vụ hiếp dâm khác cũng do nhóm này thực hiện.
Theo đó, đêm 6/9, Trần Văn Tấn (17 tuổi, ngụ xã Ngũ Phụng, Phú Quý) rủ chị VT (19 tuổi) đi uống cà phê rồi chở chị T. đến đồi dương Long Hải để tâm sự. Tại đây nhóm Tấn gồm 11 thanh niên (độ tuổi 17-23) đã khống chế chị T. hiếp dâm tập thể. Theo điều tra mở rộng, trước đó, đêm 31/8, Tấn và Hoàng Văn Nghiếm cũng đã rủ M. và P. đi uống cà phê rồi đưa cả hai vào đồi dương Long Hải tâm sự.
Tại đây với “kịch bản” đã được dựng sẵn, bất ngờ xuất hiện bảy thanh niên lao vào đánh Tấn và Nghiếm. Tấn và Nghiếm giả vờ ngất xỉu để đồng bọn thay nhau giở trò đồi bại.
Tháng 7/2011, lãnh đạo phường Hoa Lư thành phố Pleiku đã xác nhận vụ việc một cháu bé 16 tuổi đã bị 6 đối tượng hiếp dâm tập thể. Sự việc đau lòng ấy do 6 đối tượng gây ra vào rạng sáng ngày 26/7, gồm: Trương Minh Khương (22 tuổi), Phan Văn Hội (18 tuổi), Trương Trường Thịnh (18 tuổi), Đạt (biệt dang là Muối), và Thành, Quang tất cả đều trú ở phường Hoa Lư thành phố Pleiku.
Tháng 6/2011, Công an quận Thủ Đức (TPHCM) bắt giam Lê Hoàng Nhân, Thạch Nguyễn Hoàng Đạt (cùng 18 tuổi), Trần Minh Nam, Trần Tấn Quy, Trần Mỹ Duyên (cùng 17 tuổi) để điều tra về hành vi “cướp tài sản”. Nhóm này thường xuyên sử dụng hung khí để khống chế nạn nhân, gây ra nhiều vụ cướp.
Chỉ trong một đêm 25/9, công an TPHCM và các quận huyện đã bắt giữ gần 300 “xế độ” trong chiến dịch truy quét, dẹp nạn tụ tập gây rối đua xe trái phép...
“Bầy đàn” đang là “mốt”
Thực tế còn phản ánh, hiện nay tính “bầy đàn” ở giới trẻ không chỉ xảy ra với những sự việc cụ thể ngoài đời mà ngay trong cách suy nghĩ cũng thể hiện xu hướng này. Chỉ cần “lướt” qua các diễn đàn của các cư dân mạng tuổi teen cũng đã ghi nhận thực trạng này, đơn cử một diễn đàn của một “hot girl” trong tuần cuối tháng 9 đang trở nên “nóng” vì những lời “comment” của những cư dân mạng theo khuynh hướng “a dua” xung quanh chủ đề hình ảnh của 3 cô bé tuổi teen “giả nai” thay thế cho những hình ảnh “hở hang, sexy” đã trở nên quá nhàm mắt.
Nhìn nhận sự việc này ở góc độ một nhà giáo, cô Nguyển Hoàng Anh – giáo viên trường PTTH Hùng Vương (TPHCM) cho biết: “Tôi đã theo dõi diễn đàn này vì có con cũng đang trong độ tuổi “teen” như các em, tôi nhận ra một điều, không ít các ý kiến đăng trong diễn đàn mang hình thái “a dua”, chê bai hội đồng, cùng nhau ghét bỏ và hùa nhau tẩy chay mặc dù có thể chẳng biết gì về nhân vật và không thật sự hiểu rõ ngọn ngành sự kiện này”, cô Hoàng Anh đưa ra quan điểm.
Lý giải thêm cho xu hướng “bầy đàn” trong những hoạt động trên mạng của giới trẻ hiện nay là phần nào do việc lập một hội trên các trang mạng xã hội, rồi tìm những người cùng sở thích với mình rất đơn giản. Ở góc độ nào đó, có thể xem đây là “mặt trái” của công nghệ thông tin bởi khi tham gia vào các diễn đàn trên mạng, rất nhiều người không còn giữ được chính kiến cá nhân mà đã bị phụ thuộc, trở thành kẻ dựa dẫm vào những số đông những người trong diễn đàn. Và vô hình trung, họ đã trở thành kẻ “a dua”.
Trên thực tế, chưa có một nghiên cứu nào nói lên sự liên quan giữa những hành vi phạm tội của vị thành niên đang gia tăng chóng mặt trong mấy năm qua với tâm lý học đòi, a dua, nhưng với những vụ án giết người, cướp của mà thủ phạm là một “tập thể”, những clíp đánh bạn tập thể, những vụ án làm tình tập thể, tự tử tập thể... thì việc chúng ta lo lắng và báo động “tâm ý bầy đàn” là điều không hề thừa, trong nỗ lực giáo dục lại một lớp trẻ đang có nguy cơ ngày càng bị tha hóa, a dua theo những luồng văn hóa xấu.
Trên mạng internet đã từng có kiểu “a dua fan”, hâm mộ thần tượng kiểu “mùa vụ”. Thấy ai hâm mộ, khen ngợi “sao” nào thì lao vào hâm mộ “sao” ấy. Câu chuyện không chỉ dừng lại ở mức thần tượng. Nhiều bạn trẻ ngày nay hùa nhau “đánh hội đồng”, lập nhóm trộm cướp, lập “đội” chơi game... và hậu quả dẫn đến những hành vi phạm tội nghiêm trọng.
Vài năm trở lại đây khi game online bùng nổ ở hầu hết các quốc gia trên toàn thế giới thì nhân loại đã phải đối mặt với một loại “giặc” mới, tiêm nhiễm vào đầu trẻ vị thành niên những mầm mống tội ác. Ở Pháp, báo chí đưa tin về trường hợp một cậu bé phạm tội giết người vì lí do nhân vật ảo của cậu ta lại bị một nhân vật ảo do một game thủ khác giết chết, cậu ta giết bạn chơi để trả thù cho nhân vật của mình.
Ở VN, giữa thủ đô cũng có vụ án tương tự được Công an Hà Nội xếp vào loại trọng án, hung thủ giết người là Nguyễn Ngọc Tuấn (SN 1991) khi mới 16 tuổi, giết bạn chơi game một cách hết sức dã man, chỉ vì những mâu thuẫn xảy ra trong thế giới ảo, và Tuấn được bạn là Nguyễn Nhật Anh (SN 1990) bao che, không tố giác với cơ quan điều tra.
Theo Thảo Nhi – Trịnh Tình – Toàn Thắng
Lao động
Theo báo cáo của Ủy ban Thường vụ Quốc hội, 9 tháng qua đã có 48.700 doanh nghiệp giải thể hoặc ngừng hoạt động. Kinh tế khó khăn, doanh nghiệp phá sản là chuyện bình thường. Điều bất thường là dù một số lượng không nhỏ doanh nghiệp chết, thu ngân sách 9 tháng vẫn ở mức cao, ước đạt 467.100 tỉ đồng, bằng 78,5% dự toán năm. Câu hỏi đặt ra là, nguồn thu cao nhờ đâu? Có 2 khả năng, hoặc số doanh nghiệp này không đóng một đồng thuế nào cho Nhà nước, hoặc khoản mất đi từ số này sẽ được tận thu ở nhóm còn lại. Nghĩa là, gánh nặng thuế đang được đặt lên vai các doanh nghiệp còn sống. Trong bối cảnh phải đối mặt với hàng loạt các khó khăn như giá cả đầu vào tăng cao, lãi suất cao..., việc bị tận thu có thể đẩy các doanh nghiệp đến chỗ chết, hoặc phải trốn thuế. Nhưng đây mới chỉ là bề nổi. Việc "vắt sữa quá mức" chính là nguyên nhân sâu xa dẫn đến việc chi dàn trải, thiếu hiệu quả ở nhiều lĩnh vực, dẫn đến lạm phát, thâm hụt ngân sách...
Nhìn về lịch sử, có thể thấy, thu ngân sách của ta đã tăng liên tục trong nhiều năm. Nếu như những năm 1990, nguồn thu của ta chỉ chiếm 15 - 17% GDP, đến năm 2000 khoảng 20 - 22% GDP thì đến nay con số này đã lên tới 28 - 30% GDP. Trong khi tỷ lệ tương ứng của các nước đang phát triển là 15% - 17%, Trung Quốc khoảng 20%. Nghĩa là so với chính mình và so với các quốc gia trong khu vực, mức tăng của ta đều cao. Nguồn thu tăng đáp ứng được một phần chi tiêu nhưng lại không nuôi dưỡng được nguồn thu. Hay nói cách khác, việc biến tiết kiệm của doanh nghiệp thành nguồn thu của ngân sách nhà nước đã khiến doanh nghiệp bị kiệt quệ, không có sức đề kháng và luôn tìm cách để lách thuế. Thu tăng, đương nhiên chi phải tăng theo. Đây chính là nguyên nhân của việc đầu tư tràn lan, thiếu hiệu quả mà Chính phủ đã thừa nhận và đang nỗ lực cắt giảm đầu tư công để kiểm soát lạm phát.
Chúng ta đều biết, điểm yếu nhất của doanh nghiệp Việt Nam hiện nay là vốn. Ngay cả những doanh nghiệp lớn, vốn vẫn là yếu tố khiến họ bị thua thiệt tại sân nhà cũng như trên thị trường quốc tế. Thiếu vốn cũng là nguyên nhân khiến các doanh nghiệp dễ lao đao và luôn đòi hỏi được hỗ trợ, giúp đỡ khi kinh tế trong nước và quốc tế biến động. Vì vậy, chính sách phải theo hướng để doanh nghiệp tiết kiệm, tăng phần tái đầu tư. Thay vì tận thu, nên giảm thuế cho các doanh nghiệp tư nhân để họ dùng lợi nhuận tăng vốn chủ sở hữu. Nhất là trong bối cảnh hiện nay, việc giảm thu sẽ tạo cơ hội để doanh nghiệp có thể tái cấu trúc, chuẩn bị cho một bước ngoặt cạnh tranh mới khi kinh tế thế giới bước qua khủng hoảng.
Nghe có vẻ vô lý nhưng đã đến lúc phải giảm thu ngân sách. Bởi chỉ có giảm thu mới có thể giảm chi và mới đưa thâm hụt ngân sách về ngưỡng hợp lý cũng như không đặt gánh nặng thuế lên vai doanh nghiệp.
Nguyên Hằng
 |
| Phần “Ghi chú của ban biên tập” được đăng tải trên tạp chí Science liên quan tới bản đồ có đường lưỡi bò sai trái của nhà khoa học Trung Quốc - Ảnh do TS Lê Văn Út cung cấp |
Từ Phần Lan, TS Lê Văn Út, hiện đang giảng dạy tại khoa toán Đại học Oulu, email cho Tuổi Trẻ biết sau khi nhận được sự phản đối quyết liệt của các học giả Việt Nam về “đường lưỡi bò” phi pháp mà tác giả Trung Quốc đã sử dụng trong bài viết Lịch sử dân số Trung Quốc và những thách thức trong tương lai (China’s demographic history and future challenges) ngày 29-7-2011, có trích dẫn tại [X. Peng, Science 333, 581 (2011)], tạp chí Science đăng tải ý kiến của mình trên mục Ghi chú của ban biên tập. Nội dung như sau:
Trung Quốc mất cơ hội lợi dụng khoa học
“Bài viết Lịch sử dân số Trung Quốc và những thách thức trong tương lai trong số ra ngày 29-7, hình ảnh 1, phần Dân số đã có bản đồ của Nam Hải (biển Đông). Chúng tôi được biết một số độc giả đã diễn giải việc đăng tải bản đồ này là một tuyên bố của Science về đường biên giới lãnh hải được vẽ trên hình. Điều này là không đúng.
Quan điểm của Science, được ghi trên đầu trang của mỗi ấn bản, nêu rõ: “Tất cả các bài viết được đăng tải trên Science - kể cả bình luận, tin tức, xã luận, điểm sách - được ký tên và thể hiện quan điểm cá nhân của tác giả, và không phải là quan điểm chính thức của Hiệp hội Khoa học tiên tiến của Mỹ (AAAS) hay của các cơ quan nghiên cứu của các tác giả liên quan. Science không đưa ra quan điểm liên quan đến đòi hỏi về quyền tài phán tại khu vực lãnh hải trong bản đồ. Chúng tôi đang kiểm tra lại quy trình nhận đăng các bài báo liên quan đến bản đồ để bảo đảm trong tương lai tạp chí Science không tỏ ra ủng hộ hay có quan điểm trong các vụ tranh chấp chủ quyền lãnh thổ/tài phán”.
Đường link phần ghi chú này có thể tìm thấy tại http://utvle.files.wordpress.com/2011/10/science-2011-1824.pdf.
TS Út nhận định: “Như vậy sắp tới Trung Quốc sẽ không thể lợi dụng các tạp chí khoa học để tuyên truyền với quốc tế về đường lưỡi bò phi pháp, vi phạm chủ quyền biển đảo của Việt Nam nữa. Bởi lẽ khi một tạp chí hàng đầu như Science tuyên bố một cách khoa học và đúng đắn như thế thì các tạp chí khác cũng khó lòng mà làm khác (tức phản khoa học)”.
“Một trả lời không thỏa đáng”
Tuy nhiên, từ Úc, GS.TS Nguyễn Văn Tuấn thuộc Viện Garvan cũng cho Tuổi Trẻ biết ông và nhiều đồng nghiệp khác trong và ngoài Việt Nam đã thông tin cho tạp chí Science về việc làm sai trái của nhà khoa học Trung Quốc. Nhưng sau khi nhận được những ý kiến phản đối này, việc tạp chí Science thông tin lại với độc giả như vậy “là một cách trả lời không thỏa đáng”.
Ông nhấn mạnh: “Chúng tôi nêu vấn đề khoa học, sai sót của bài báo, chứ không hỏi quan điểm của tạp chíScience là ủng hộ hay không ủng hộ đối với quan điểm của các bên về vấn đề trên biển Đông. Chúng tôi đã chỉ ra đây là một bản đồ vi phạm khoa học, không được tổ chức nào công nhận. Do đó, nếu một tạp chí khoa học đăng tải vấn đề như vậy là vi phạm đạo đức khoa học”.
Ông Tuấn cho rằng việc quan trọng tiếp theo là các nhà khoa học cần ngăn chặn những hiện tượng xuất bản sai trái tương tự trên các ấn phẩm quốc tế.
Trước đó, tháng 6-2011, tạp chí khoa học quốc tế Quản lý chất thải (Journal of Waste Management) đã tỏ ra sòng phẳng với độc giả hơn khi thông báo đính chính về việc đã đăng tải bài viết có kèm hình bản đồ đường lưỡi bò phi pháp của Trung Quốc trên biển Đông.
Đích thân tổng biên tập, GS.TS Raffaello Cossu, khoa công nghệ môi trường Đại học Padova (Ý), đã thừa nhận sai sót của tạp chí sau khi các nhà khoa học Việt Nam cùng lên tiếng phản đối tấm bản đồ có đường lưỡi bò minh họa cho bài viết Thu gom phân loại chất thải rắn đô thị tại nguồn: một phân tích so sánh của các tác giả Trung Quốc trong số ra ngày 19-4-2011.
GS.TS Nguyễn Đăng Hưng: Nên lập Hội Khoa học địa lý môi trường Các nhà khoa học Việt Nam, nhất là các nhà nghiên cứu trong lĩnh vực địa lý, tài nguyên môi trường, cần tăng cường báo cáo khoa học liên quan đến biển Đông và trình bày một cách trung thực và chính xác bản đồ Việt Nam, bản đồ hải đảo, thềm lục địa của Việt Nam, nhất là những vùng mà luật pháp quốc tế cho phép là vùng trời, vùng biển của đất nước chúng ta. Đây là việc làm hữu hiệu nhất, không cần can thiệp chính trị, chỉ cần tính khách quan, trung thực của nhà khoa học. Ngoài ra, các nhà khoa học Việt Nam nên nhanh chóng thành lập Hội Khoa học địa lý môi trường để có dịp lên tiếng với quốc tế khi có yêu cầu. Chính phủ nên hỗ trợ kinh phí cho các nhà khoa học tăng cường nghiên cứu về biển Đông. |
KHỔNG LOAN
Trao đổi với Tuổi Trẻ, thiếu tướng, PGS.TS Lê Văn Cương (nguyên viện trưởng Viện Chiến lược và khoa học Bộ Công an) nói:
 |
Thiếu tướng Lê Văn Cương - Ảnh: Nguyễn Khánh |
- Trước hết cần thấy rằng biểu tình là một trong những quyền tự do cơ bản nhất của người dân, để biểu thị thái độ của mình trước một vấn đề trong nước hoặc ngoài nước, đó có thể là những vấn đề ở tầm vĩ mô hoặc trực tiếp liên quan đến cuộc sống của họ.
Nhìn trên phạm vi toàn thế giới, biểu tình là câu chuyện bình thường trong các xã hội văn minh. Từ nhận thức như vậy, có thể nói việc xây dựng Luật biểu tình ở VN hết sức cần thiết và cũng là lẽ bình thường.
* Theo ông, vì sao đây là vấn đề cần thiết nhưng đến nay mới chỉ có nghị định 38 về một số biện pháp bảo đảm trật tư công cộng mà chưa có Luật biểu tình?
- Không phải tự nhiên mà quyền biểu tình của người dân được đưa vào Hiến pháp, đạo luật gốc của quốc gia. Hiến pháp năm 1959, điều 25 ghi rõ: “Công dân nước VN Dân chủ cộng hòa có các quyền tự do ngôn luận, báo chí, hội họp, lập hội và biểu tình”. Hiến pháp 1980 cũng nêu: “Công dân có các quyền tự do ngôn luận, tự do báo chí, tự do hội họp, tự do lập hội, tự do biểu tình, phù hợp với lợi ích của chủ nghĩa xã hội và của nhân dân”.
Đến Hiến pháp 1992, điều 69 quy định: “Công dân có quyền tự do ngôn luận, tự do báo chí; có quyền được thông tin; có quyền hội họp, lập hội, biểu tình theo quy định của pháp luật” và lần sửa đổi Hiến pháp năm 2001 quy định này vẫn được giữ nguyên.
Nhìn vấn đề một cách hệ thống như vậy, chúng ta thấy chủ trương của Đảng và Nhà nước rất nhất quán. Tuy nhiên vì sao trong một thời gian dài chưa có Luật biểu tình, tôi nghĩ rằng vấn đề nằm ở mô hình xây dựng đất nước trước đây...
Không nên gọi biểu tình là “tụ tập đông người” Chúng ta đã quen với mittinh, biểu tình hoan nghênh, ủng hộ mà không quen biểu tình phản đối. Trong một xã hội văn minh phải quen với chuyện như vậy. Nhà nước sinh ra không hoàn thiện ngay mà phải thông qua hoạt động thực tiễn để hoàn thiện dần. Xã hội phát triển, có những điều cần trở nên bình thường thì cơ quan quản lý lại chưa quen làm, thậm chí nhận thức chưa hết. Đó là sự trì trệ của tư duy và nếp nghĩ, không theo kịp cuộc sống. Khi người dân biểu tình thì cũng không nên gọi là “tụ tập đông người”. Tụ tập là mức độ thấp của biểu tình, dân ta khi nói tụ tập là có gì đó không lành mạnh. Trong khi đó chúng ta đặt vấn đề xây dựng Luật biểu tình thì có nghĩa đây là quyền chính đáng của người dân. Thiếu tướng LÊ VĂN CƯƠNG |
- Theo mô hình trước đây, trong nền kinh tế chủ yếu là quốc doanh và hợp tác xã, các thành phần kinh tế khác chiếm tỉ lệ không đáng kể. Như vậy với quan niệm người lao động là người chủ đích thực, không có quan hệ chủ thợ... cũng có thể dẫn đến quan niệm không cần biểu tình.
Từ Đại hội VI của Đảng, chúng ta triển khai đường lối đổi mới, xây dựng nền kinh tế thị trường định hướng XHCN và đã xuất hiện những vấn đề hoàn toàn mới so với trước. Trong bối cảnh mới, đông đảo người lao động làm việc trong các dự án FDI, liên doanh, công ty cổ phần...
Rõ ràng trong doanh nghiệp cụ thể thì họ là người làm thuê, không phải làm chủ. Từ đó xuất hiện nhu cầu khách quan của người lao động cần thể hiện thái độ để bảo vệ quyền lợi chính đáng của mình.
Chúng ta đã thống kê được rất nhiều cuộc đình công hằng năm ở các khu công nghiệp trong Nam ngoài Bắc. Người ta đòi giới chủ tăng lương, cải thiện điều kiện làm việc, bảo hộ lao động. Tôi cho rằng đó là sự tồn tại khách quan và phải được pháp luật bảo hộ.
* Ngày nay, không chỉ có công nhân trong các khu công nghiệp có nhu cầu biểu thị thái độ về công việc của họ, nhu cầu của các tầng lớp nhân dân khác cũng rất đa dạng?
- Bên cạnh nhu cầu biểu thị thái độ đối với giới chủ của người lao động, cùng với quá trình đổi mới đất nước, sự phát triển của xã hội và xu thế hội nhập toàn cầu, nhu cầu biểu tình còn có nhiều khía cạnh khác mà ngay một lúc khó liệt kê ra hết.
Có thể đó là người dân biểu thị ủng hộ một chủ trương hoặc hoạt động nào đó của chính quyền. Hoặc là ủng hộ xu thế hợp tác, phát triển và hòa bình trên thế giới, phản đối các thế lực gây chiến tranh, mất ổn định. Chính quyền ở địa phương bên cạnh hàng trăm cái đúng chắc chắn cũng có những cái không phản ánh đúng ý chí, nguyện vọng của nhân dân, do vậy nếu người dân muốn bày tỏ thái độ thì điều đó là chính đáng. Doanh nghiệp nào đó gây ô nhiễm môi trường, người dân đã gửi đơn khiếu kiện nhiều nơi mà không được giải quyết, rõ ràng cộng đồng dân cư có quyền biểu thị thái độ của mình...
Ở đây, thực tiễn càng đa dạng bao nhiêu càng cần có luật pháp để điều chỉnh bấy nhiêu.
* Theo Chủ nhiệm Ủy ban Pháp luật của Quốc hội Phan Trung Lý, trong ủy ban này bên cạnh các ý kiến ủng hộ việc tạo điều kiện cho công dân thực hiện quyền của mình, cũng có lo ngại nếu đạo luật này được ban hành sẽ gây thêm khó khăn cho công tác quản lý xã hội, tạo điều kiện cho các đối tượng xấu, lợi dụng biểu tình chống phá chế độ?
- Chỉ sợ tình trạng không có luật pháp. Nếu luật pháp minh định rõ ràng thì không ai có thể lợi dụng quy định pháp luật để làm hại cho xã hội, cho Nhà nước. Chúng ta xác định Nhà nước của dân, do dân và vì dân sao lại e ngại khó khăn. Tôi luôn nghĩ rằng người dân mình rất tốt, gắn bó máu thịt với Đảng từ những ngày đầu cách mạng đến nay, cần phải tin dân chứ không phải sợ dân.
Phải thấy rằng người dân bình thường không ai muốn đảo lộn gì cả, ai cũng muốn yên ổn làm ăn, người ta chỉ yêu cầu chính đáng là tổ chức, cá nhân khắc phục cái sai để làm tốt hơn...
* Luật biểu tình nên có những nội dung cơ bản nào, thưa ông?
- Về phía công dân, quyền bao giờ cũng gắn với nghĩa vụ. Ví dụ như anh đi biểu tình thì phải báo trước cho chính quyền 10 ngày với các nội dung như biểu tình về vấn đề gì, tuyến đường và lượng người dự kiến, biểu ngữ ra sao... Nghĩa là luật phải nêu rõ quyền và nghĩa vụ của người dân.
Bên cạnh đó là trách nhiệm của cơ quan nhà nước. Nói chung là đảm bảo hành lang pháp lý cho các bên liên quan hoạt động, bao gồm cả hai mặt quyền, nghĩa vụ và trách nhiệm để tránh những hành động thái quá. Bất cứ nhà nước văn minh nào cũng làm như vậy.
* Theo nghị định 38, “việc tập trung đông người ở nơi công cộng phải đăng ký trước với UBND có thẩm quyền nơi diễn ra các hoạt động đó”. Khi đăng ký thì cơ quan nhà nước có thể cho phép hoặc từ chối, như vậy luật cần tính tới trường hợp cơ quan chức năng vì lý do nào đó đưa ra sự từ chối không chính đáng làm ảnh hưởng đến quyền công dân?
- Cần quy định rõ nếu tổ chức, cá nhân nào đó yêu cầu biểu tình về vấn đề này, vấn đề kia mà đúng luật pháp thì trong thời gian nhất định chính quyền phải trả lời, đồng thời công khai, minh bạch cách giải quyết của chính quyền trước công luận.
Luật phải ràng buộc trách nhiệm của các cơ quan công quyền chứ không phải thiên về quản lý. Nếu người dân bày tỏ thái độ đúng pháp luật và trong trật tự thì cơ quan quản lý nhà nước phải trả lời và buộc lòng đáp ứng quyền cơ bản này.
* Thực tế trong và ngoài nước cho thấy cần có quy định cụ thể về cách hành xử của lực lượng giữ gìn an ninh trật tự đối với người biểu tình, thưa ông?
- Cách hành xử đối với biểu tình phải hết sức văn minh. Tôi nghĩ đây là thước đo rất quan trọng. Ví dụ với một cuộc biểu tình đúng pháp luật diễn ra trên đường phố thì công việc của lực lượng chức năng là hướng dẫn bà con tuần hành, khi xảy ra vấn đề gì đó trước hết cần có sự thuyết phục...
Như tôi đã nói, khi có luật thì các bên liên quan căn cứ quy định pháp luật để thực hiện quyền và chức năng của mình. Để xây dựng Luật biểu tình, không cần đi đâu xa, chúng ta nên tham khảo ngay các nước trong khu vực xem họ ứng xử với biểu tình như thế nào. Ví dụ như Thái Lan, biểu tình và phát triển kinh tế - xã hội có quan hệ, ảnh hưởng thế nào? Chúng ta thấy kinh tế Thái Lan vẫn phát triển trong những năm qua.
VÕ VĂN THÀNH thực hiện
* Theo ông, tại sao một tạp chí uy tín như Science lại đăng bản đồ như vậy? Phải chăng đội ngũ bình duyệt của họ không biết về tranh chấp biển Đông?
Người bình duyệt cho một bài trên Science là những chuyên gia trong lãnh vực của bài đó chứ không nhất thiết am tường về tranh chấp lãnh thổ. Khả năng là họ từng nghe đến vấn đề Hoàng Sa, Trường Sa, nhưng khó đòi hỏi họ quen thuộc với những tranh chấp này, hay nhất là đòi hỏi họ tự thấy ngay ý nghĩa của các bản đồ lưỡi bò. Vì vậy, tôi nghĩ đó là do sơ suất.
|
Vào năm 2008, ngay cả Hội đồng Olympic quốc tế, một cơ quan đáng lẽ phải có kiến thức về quan hệ quốc tế và tuyệt đối trung lập về tranh chấp lãnh thổ, cũng sơ suất để Trung Quốc vẽ đường lưỡi bò lên bản đồ rước đuốc Olympic.
 | Việc gửi bản đồ có đường lưỡi bò đến các tạp chí khoa học không đơn giản là một chiến thuật mới mà là hệ quả tất nhiên từ chính sách có tính toán của Trung Quốc |  |
* Theo ông , vệc đăng bản đồ có đường lưỡi bò trên các tạp chí khoa học quốc tế như vậy gây ra cho Việt Nam (và cả những nước liên quan khác) những hiểm họa gì?
Việc gửi bản đồ có đường lưỡi bò đến các tạp chí khoa học không đơn giản là một chiến thuật mới mà là hệ quả tất nhiên từ chính sách có tính toán của Trung Quốc.
Thứ nhất, cách đây vài năm, nếu tôi nhớ không lầm thì là 2007, Trung Quốc ra chỉ thị tất cả các bản đồ Trung Quốc phải có đường lưỡi bò. Như vậy, khi một nhà khoa học dùng bản đồ Trung Quốc cho công trình của mình thì khả năng là nó sẽ có đường lưỡi bò.
Thứ nhì, chính sách của Trung Quốc là quảng bá cho đường lưỡi bò. Ví dụ năm 2008, Trung Quốc đã cho đường lưỡi bò vào bản đồ rước đuốc Olympic, và anh Lê Minh Phiếu, một người được chọn rước đuốc, đã viết thư đến Hội đồng Olympic quốc tế để phản đối. Trong một số quả địa cầu của các nhà xuất bản Âu, Mỹ thì các nhà gia công Trung Quốc cũng chèn đường lưỡi bò vào. Như vậy, việc Trung Quốc lạm dụng các kênh học thuật nói riêng, hay tất cả những kênh khác, để quảng bá đường lưỡi bò là việc chúng ta phải biết là sẽ xảy ra.
| Tiến sĩ vật lý Dương Danh Huy sống tại Anh. Ông có nhiều năm nghiên cứu về tranh chấp biển Đông và hiện là thành viên Quỹ Nghiên cứu Biển Đông. Nhiều bài báo về chủ đề này của ông đã được đăng tải trong và ngoài nước. |
* Chúng ta phải làm gì để chặn việc quảng bá đường lưỡi bò trên các ấn phẩm và phương tiện khác ở tầm quốc tế? Hay chỉ đơn giản là “săn tìm” và lên tiếng?
Chúng ta phải xây dựng cơ sở hạ tầng để “phòng cháy”, “phát hiện”, và “chữa cháy”. “Phát hiện” thì chúng ta có gần 100 triệu người Việt trong nước và nhiều triệu người ở nước ngoài. Sau khi “phát hiện” thì cách “chữa cháy” hiệu nghiệm nhất là một cơ quan có thẩm quyền viết thư yêu cầu chỉnh sửa thông tin sai trái. Song song đó, cơ quan này phải “phòng cháy” bằng cách lưu ý đối tượng về rủi ro liên quan tới thông tin sai trái và nguyên tắc xử lý.
Cơ sở hạ tầng cho công việc trên chỉ cần một website hay địa chỉ e-mail và một vài nhân viên làm bán thời gian cho cơ quan nói trên để yêu cầu chỉnh sửa những thông tin sai trái. Ngoài ra, chúng ta phải “phòng cháy” rộng rãi hơn bằng cách nâng cao ý thức và kiến thức trên thế giới về Hoàng Sa, Trường Sa, về tranh chấp biển Đông.
Science chấn chỉnh việc đăng bản đồ Ngày 30.9, tạp chí Science đăng thư của ban biên tập với nội dung: “Trong bài khảo cứu Lịch sử dân số Trung Quốc và những thách thức trong tương lai trên số xuất bản ngày 29.7, hình 1 thể hiện bản đồ biển Đông. Chúng tôi được biết nhiều bạn đọc cho rằng việc đăng bản đồ này là sự thừa nhận của Science về đường biên giới biển vẽ trong bức hình đó. Thật ra không phải vậy. Chủ trương của Science, đăng tại trang đầu đề của mỗi số tạp chí, nêu rõ tất cả bài viết trên Science - bao gồm xã luận, tin tức và bình luận, điểm sách - được ký tên và thể hiện quan điểm của cá nhân người viết và không phải là quan điểm chính thức của Hiệp hội Mỹ vì sự phát triển khoa học hay của tổ chức mà tác giả là thành viên. Science không đứng về bên nào trong các yêu sách về quyền tài phán đối với vùng biển có trong bản đồ đó. Chúng tôi đang rà soát lại quy trình tiếp nhận bản đồ kèm theo các bài viết để trong tương lai Science không bị cho là ủng hộ bên nào trong các tranh chấp lãnh thổ, lãnh hải”. Giải thích được đưa ra sau khi cộng đồng người Việt khắp thế giới phản đối việc Science đăng bài viết của tác giả Trung Quốc Bành Hi Triết kèm bản đồ có đường lưỡi bò. Báo Thanh Niên đã lên tiếng về vấn đề này trong bài “Đường lưỡi bò” núp bóng khoa học trên số ra ngày 28.9. |
Đỗ Hùng (thực hiện)
Với thời gian 5 năm thì số tiền 1.441 tỷ đồng, nếu tính sơ về lãi suất thì ngân sách của nhà nước cũng bị thiệt hại hàng chục tỷ đồng. Theo giải trình của Chi cục thuế quận 1, TPHCM với Đoàn kiểm tra của Tổng Cục thuế - Bộ Tài chính thì nguyên nhân sự việc trên là do trong quá trình nộp thuế, các đơn vị có sự nhầm lẫn khi chuyển tiền vào tài khoản tạm giữ hoặc khi các đơn vị nộp thuế nhưng không rõ mình phải nộp thuế vào các khoản mục nào. Nguyên nhân thứ 2 mà Chi cục thuế quận 1 giải trình là có thể do phía Kho bạc tự hạch toán vào tài khoản tạm giữ của Chi cục thuế quận 1 các khoản nộp mà không rõ mục lục ngân sách, không rõ cơ quan quản lý thu.
Trong kết luận của đoàn kiểm tra có nêu, nhiều doanh nghiệp đã nhầm lẫn chuyển vào tài khoản tạm giữ của Chi cục thuế quận 1 và hành động này có lặp đi lặp lại, đặc biệt là từ tháng 4/2010 đến 7/2011. Nhưng nhóm này cũng chỉ nhầm ở con số chừng dưới 300 tỷ đồng. Tuy nhiên, theo giới chuyên môn thì cách giải thích trên của Chi cục thuế quận 1 cho thấy sự bất hợp lý bởi số tiền trong tài khoản tạm giữ lên đến 1.441 tỷ đồng, tồn đọng trong thời gian dài đến 5 năm mà lãnh đạo Chi cục thuế không phát hiện được. Trong khi đó, khi có đơn tố cáo, Tổng cục thuế - Bộ Tài chính vào cuộc thì số tiền đó mới “lòi” ra.
Theo Đoàn kiểm tra, Chi cục thuế quận 1 mà cụ thể là Ban lãnh đạo Chi cục thuế quận 1, Đội trưởng Đội kê khai kế toán thuế, Đội trưởng các Đội kiểm tra đã thực hiện không đúng quy định về thời hạn chuyển tiền thuế truy thu, tiền phạt từ tài khoản tạm giữ của cơ quan thuế (tài khoản 921) vào ngân sách nhà nước (tài khoản 741).
Được biết, từ năm 2006, Chi cục thuế quận 1 đã tham gia vào câu lạc bộ 1.000 tỷ và luôn được nêu tên trong các gương phong trào điển hình về sứ mệnh hoàn thành xuất sắc nhiệm vụ thu thuế.
Công Quang
